Osteoporose Medisch Centrum

Uit onderzoek is gebleken, dat osteoporose kan worden voorkomen. We kunnen er vooral zelf heel veel aan doen om onze botten sterk en gezond te houden. Als mensenl last hebben van osteoporose, kunnen de preventieve maatregelen helpen om botten te beschermen tegen verdere verzwakking. Osteoporosepreventie - dus het voorkómen van deze ziekte - gaat iedereen aan. Onder de 30 jaar is het belangrijk om sterke botten op te bouwen. Boven de 30 jaar is het zaak om botten stevig te houden en het verlies van botmassa tot een minimum te beperkten.

In het algemeen zijn de volgende punten van belang:

• oefentherapie
• lichaamsbeweging
• voedingsadviezen
• medicamenteuze behandeling (therapietrouw)
• valpreventie

Teneinde patiënten met osteoporose van advies te kunnen voorzien, wordt een follow-up consult gepland met een osteoporose consulente. Tijdens dit consult komen alle bovenstaande onderwerpen aan bod.

Oefentherapie

Lichaamsbeweging is niet alleen belangrijk om het ontstaan van osteoporose te voorkomen. Het is ook bij de behandeling van reeds bestaande osteoporose van groot belang. Het best kan men hierbij de hulp van een deskundige inroepen. De huisarts of specialist kan verwijzen naar een fysiotherapeut, of een therapeut voor Mensendieck of Ceasartherapie, voor oefentherapie . In Zoetermeer, waar een vaste locatie is met een DXAmetrie apparaat, wordt er doorverwezen naar de fysiotherapiepraktijk Corpus Activum, waar ook de orthopeden uit het ziekenhuis mee samenwerken. In Rotterdam, waar eveneens een vaste DXAmetrie aanwezig is, wordt er tevens doorverwezen naar een erkende praktijk. In de overige gemeenten wordt in samenspraak met de eigen huisarts doorverwezen naar een erkende fysiotherapiepraktijk in de regio.

Oefentherapie is niet zomaar een beetje bewegen. Voor een belangrijk deel is de behandeling gericht op de versteviging van de buik- en rugspieren en op correctie van een verkeerde houding. Op latere leeftijd neemt de conditie van de rugspieren af. Het krommer worden van de rug als gevolg van de wervelinzakkingen wordt hierdoor nog versterkt. Die krommere houding kan aanleiding geven tot pijn in de rug. Natuurlijk kunnen ook pijnstillende middelen hierbij helpen. Maar verbetering van de houding en rugspieroefeningen hebben uiteindelijk meer succes.

Oefentherapie richt zich ook op de verbetering van de coördinatie tussen de spieren. Vooral de evenwichtsoefeningen zijn belangrijk, omdat ze de kans op vallen en dus op het breken van een heup of een ander bot verkleinen.

Oefeningen hebben niet alleen een gunstige invloed op de botten en het evenwicht. Ook hart en longen profiteren van de lichaamsbeweging. En daarnaast heeft lichaamsbeweging een stimulerende invloed op de darmwerking. Lichaamsbeweging is dus gezond.

Lichaamsbeweging

Elke vorm van lichaamsbeweging waarbij het lichaam met zijn eigen gewicht wordt belast, is zinvol. Bijvoorbeeld wandelen, tuinieren, joggen, tennissen, (rol)schaatsen, dansen en touwtje springen, en in mindere mate fietsen en roeien. Zwemmen is minder effectief, omdat het lichaam dan niet echt wordt belast: het wordt gedragen door het water. Wel maakt zwemmen de spieren en de gewrichten los en is goed voor de conditie. Het gaat dus beslist niet om sporten op topniveau. Wel is het van belang, dat patiënten liefst iedere dag, maar minstens zo'n drie keer per week en gedurende minstens 15 minuten bewust aan lichaamsbeweging doen. Het is beter om twee keer per dag enkele minuten te bewegen, dan één keer per week een uur achter elkaar. Medicamenteuze behandeling (therapietrouw) Tijdens de consulten met de arts en de osteoporose consulente zal er regelmatig aandacht worden besteed aan het innemen van de voorgeschreven medicatie. Bekend is dat bij veel patiënten hun medicatiecompliance nadelig wordt beïnvloed door de bijwerkingen van het voorgeschreven middel. Bij een juiste begeleiding ten aanzien van de inname van de medicatie wordt een hogere therapietrouw bereikt. Voedingsadviezen We weten het allemaal: een evenwichtig voedingspatroon is goed voor de gezondheid in het algemeen. Voor het gezond houden van botten is het vooral van belang dat patiënten genoeg calcium binnenkrijgen. Volwassenen, kinderen in de groei, zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en ouderen hebben allemaal hun eigen calciumbehoefte. De hoeveelheden, zoals deze worden aanbevolen door de Gezondheidsraad, zijn:  Volwassenen 1000 mg per dag  Mensen met osteoporose 1200 mg per dag De vastgestelde bovengrens, waarboven de kans bestaat dat ongewenste effecten kunnen optreden, is gesteld op 2500 mg per dag. Vitamine D wordt gevormd in het lichaam, onder invloed van zonlicht. Tussen november en maart is deze vorming in Nederland bijna afwezig. Ouderen kunnen in hun huid minder vitamine D aanmaken. De andere bron van vitamine D is de voeding (zie hieronder). In het bloed kan bepaald worden of men voldoende vitamine D heeft. Uit metingen blijkt dat ongeveer de helft van de 60 plussers in Nederland een vitamine D tekort heeft. De gezondheidsraad adviseert personen die osteoporose hebben dagelijks 20 microgram (800 IE) vitamine D extra te gebruiken. Dit geldt ook voor bewoners van een verzorgings- of verpleegtehuis, voor ouderen met een donkere huid (vrouwen vanaf 50 jaar en mannen vanaf 70 jaar) en vrouwen vanaf 50 jaar die een sluier dragen. Aan de volgende groepen wordt dagelijks 10 microgram (400 IE) vitamine D geadviseerd: kinderen tot 4jaar, jongere personen met donkere huid (vrouwen tot 50e jaar en mannen tot 70e jaar) en mensen die onvoldoende buiten komen. Ook geldt dit advies voor vrouwen tot 50e jaar die sluier dragen, vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven. Te veel alcohol, zout, koffie en roken kunnen de voordelen van calciumrijke voeding weer teniet doen. Ook tabaksrook (dus passief meeroken) heeft een negatieve invloed op de botten.